GenAI ile Legacy Modernizasyonu: Sahadan Notlar

Kurumsal dünyada "modernizasyon" kelimesi çok şey vaat eder ve az şey söyler. Somutlaştırayım: yaşı on yılı geçmiş, dokümantasyonu emekli olmuş ekiplerle birlikte ayrılmış, ama hâlâ para kazandıran uygulamalar var ortada. Soru şu: GenAI bu işte gerçekten işe yarıyor mu?

Sahada birden fazla kurumsal projede denedim. Cevabım: evet — ama beklediğiniz yerde değil.

İşe yaradığı yerler

1. Kod arkeolojisi. Legacy modernizasyonun ilk haftaları kod okumakla geçer. LLM'ler burada olağanüstü: "Bu 800 satırlık stored procedure ne yapıyor?" sorusuna yarım saatte insan seviyesinde özet alıyorsunuz. Yanılıyor mu? Bazen. Ama yanlış özet bile, sıfırdan okumaya göre haftalar kazandıran bir başlangıç noktası.

2. Karakterizasyon testleri. Modernizasyonun altın kuralı: davranışı değiştirmeden önce davranışı kayda al. Mevcut kodun gerçek davranışını yakalayan test iskeletlerini GenAI'a yazdırmak, projenin en sıkıcı ve en kritik işini haftalardan günlere indiriyor.

3. Mekanik dönüşüm. Framework sürüm atlaması, API imza değişikliği, dil deyimlerinin çevirisi — kural belliyse model hızlı ve tutarlı. Binlerce dosyalık tekrarlı değişikliklerde insan hata oranının altına iniyor.

Çuvalladığı yerler

1. Zımni iş kuralları. O garip if bloğu, 2014'te bir müşterinin özel talebiydi; bunu bilen tek kişi artık şirkette değil. Model bu bağlamı bilemez — koddan görünmeyen kuralı ancak kurumun hafızası çıkarır. GenAI'a "bu kural gereksiz gibi, sileyim mi?" yetkisi verirseniz, faturayı üretimde ödersiniz.

2. Sistem sınırları. "Bu modülü mikroservise çevir" komutu güzel kod üretir — ama yanlış sınırdan bölünmüş bir mikroservis, monolitten daha pahalı bir problemdir. Domain sınırlarını çizmek hâlâ mimarın işi; model çizilen sınırın içini doldurur.

3. Ölçülmemiş iyimserlik. Modelin ürettiği kod çalışıyor görünür. Karakterizasyon testleri olmadan "çalışıyor" demek, modernizasyonda en pahalı cümledir.

Farkı yaratan disiplin

Başarılı olduğumuz projelerde desen hep aynıydı:

1. Önce envanter — ne var, ne kullanılıyor, ne ölü.
2. Önce test, sonra dokunuş — davranış kaydedilmeden tek satır değişmez.
3. AI önerir, hat doğrular — her AI çıktısı, insan yazmış gibi review + CI'dan geçer. Ayrıcalık yok.
4. Küçük dilimler — strangler pattern; büyük patlama yok.

Fark ettiyseniz bu listede AI'a özgü hiçbir şey yok. Sırrı da bu: GenAI, disiplinli modernizasyon sürecini hızlandırır; disiplinsiz süreci sadece daha hızlı çarpar.

Kapanış

GenAI, modernizasyonun kahramanı değil; çok iyi bir kaldıraç. Kaldıracın altına sağlam bir zemin — test, sınır, review — koyarsanız haftalar kazanırsınız. Koymazsanız, eski teknik borcunuzu yeni ve daha hızlı üretilmiş borçla değiştirirsiniz.

Sahada işe yarayanı yazmaya devam edeceğim. İşler konuşsun.